Przejdź do treści

„Tłuścioch” – jaki jest twój związek z jedzeniem?

Olek był przeciętnym niemowlakiem. Nie za dużym, nie za małym. Jadł tyle, ile chciał. Miał trochę fałdek, które wszystkich rozczulały. Potem, przez dwa, trzy lata był bardzo szczupły. To się skończyło w przedszkolu. Stało się jasne, że lubi jeść, zwłaszcza słodycze, co z kolei spotykało się z entuzjazmem babci. Dokarmiała, kolejnym batonikiem sprawiała wnukowi przyjemność, kiedy tylko mogła, do tego serwowała kolejny obiad po przedszkolu bez zważania na to, ile dziecko już zjadło.

Pierwszy raz usłyszał, że jest „świnią” i „tłuściochem” na początku podstawówki. Im częściej to słyszał, to gorzej się czuł. A im gorzej się czuł, tym częstsze były jego wyprawy do sklepiku przy domu po ciastka lub cukierki. Mama próbowała utrzymywać w domu jakiejś zasady żywieniowe, ale u babci wszystko było po staremu.

Nagroda, kara, schemat

Kiedy skończył liceum, postanowił to uczcić dużą pizzą. Podobnie było przy okazji zrobienia prawa jazdy.

Życie studencie otworzyło przed Olkiem całkiem nowe możliwości. Już nie było ograniczeń. Kebab o północy lub dwa- nie ma problemu. Nie ma czasu na gotowanie – zawsze dobra wymówka – to również nie problem. Mógł się żywić pizzą całymi tygodniami. Do tego imprezy studencie, nie tylko pełne dobrego jedzenia, ale również nie mniej kalorycznych napoi.

Zaskakujące było jedynie to, że wieku dwudziestu pięciu lat miał jedynie 15 kilogramów nadwagi. Nie stanowiło to wielkiego problemu, ponieważ cały czas był aktywny. Uprawiał rekreacyjnie sport, lubił to. Co więcej, co jakiś czas miał okresy, kiedy się starał. Przechodził na dietę, dbał o siebie, zwracał uwagę na to, co je i ile waży.

Pierwszy dzwonek usłyszał, kiedy miał 27 lat i jego babcia zmarła na zawał. Również była otyła i to przyczyniło się do jej przedwczesnej śmierci. Wytrzymał dwa tygodnie, podczas których dbał o swoją dietę. Kolejny dzwonek odezwał się kilka lat później, kiedy zobaczył w oczach ówczesnej narzeczonej coś na kształt obrzydzenia, kiedy się przebierał. Zrozumiał, że jego ciało może odrzucać innych, że nie jest atrakcyjny.

Kontrola bez kontroli

Olek miał wyraźną nadwagę, ale zwykło udawało się to ukryć, ponieważ był też bardzo wysoki. Miał więc opinię „dużego faceta”. To, że miał jedynie 15 kilogramów nadwagi było zasługą tego, że generalnie potrafił się kontrolować. Chwilę obżarstwa przeplatały się okresami diety. Jedzenie było w zasadzie jego jedyną słabością, jedynym obszarem, w którym tracił kontrolę. W każdej innej sferze uchodził za człowieka, który miał kontrole i na którego można było liczyć.

Jedzenie było wentylem. Pomagało kontrolować rzeczywistość. Podobnie diety pomagały odzyskać kontrole i odbudować poczucie własnej wartości. W którymś momencie zdał sobie też sprawę, że dzięki swojemu wyglądowi i nadwadze podtrzymuje kontakt z ludźmi, nie można o nim zapomnieć. Nawet jeśli była to uwaga negatywna, nawet jeśli wiązała się z interwencjami typu: „zobacz jak wyglądasz”, „szkodzisz sobie”, „zachorujesz, jeśli nie zrzucisz wagi”.

Z czasem Olek zaczął zauważać powtarzalność, schematyzm nabierania i tracenia wagi, zaczął dostrzegać, kiedy staje się bardziej widzialny dla bliskich i co wtedy dzieje się w jego życiu. Pogodził się też w myślą, że tak jak każdy człowiek wraz z wiekiem stopniowo będzie przybierał na wadze. Powoli, ale że jest to proces nieuchronny.

Relacja, jaką człowiek ma z jedzeniem, jest jedną z pierwszych i najważniejszych. Najpierw całkowicie zależymy od jedzenia, które jest nam dostarczane. A to przecież sztuka nakarmić drugiego człowieka, dać to i tyle, ile rzeczywiście potrzebuje, nawet jeśli ów człowiek ma kilka miesięcy.

Dlatego też relacja z jedzeniem jest odpowiedzią na to, co się dzieje w życiu człowieka. Jedzeniem można manipulować, wywołując określone reakcje otoczenia. Czasami odmawianie jedzenia jest jedynym sposobem na zwrócenie na siebie uwagi. Nie jest działaniem świadomym, ale celowym.

Psychika pod lupą

Uzależnienie od jedzenia z kolei rozumiane jest tak jak każde inne uzależnienie. Pustka, samotność, poczucie utraty kontroli nad własnym życiem można wypełnić jakąś substancją. Jedzenie jest najbardziej dostępne i stosunkowo najmniej kosztowne. A przy tym jest społecznie akceptowalne. Trzeba być w poważnych tarapatach – cierpieć na przykład z powodu nadwagi lub niedowagi, binge eating. Dopiero wówczas problem zaczyna być zauważany przez otoczenie.

Nie ma chyba człowieka, który co jakiś nie zastanawia się nad swoją wagą. Nie rozważa tego, jak wygląda, jak wyglądać powinien, jak się czuje. Wydaje się nam, że kolejna dieta coś zmieni. Podejmujemy więc wysiłek. Albo karzemy się za rzekomą nadwagę, odmawiając sobie jedzenia, jego wartości odżywczych oraz przyjemności, jaką daje. A przecież nasze decyzje i starania maja silne ograniczenia w postaci naturalnych biologicznych procesów. Można spędzić całe życie starając się i nawet przez chwilę nie zbliżyć się do figury modelki. Powrót do wagi sprzed ciąży – jeśli w ogóle możliwy – zajmuje znacznie więcej czasu niż to, co widzimy w kolorowych magazynach.

Jaki jest Twój związek z jedzeniem?

 

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Co ty robisz cały dzień? Czyli o matkach, które zdecydowały się zostać z dzieckiem

Dlaczego matka zostaje z dzieckiem w domu
Bycie w domu kojarzy się z przedłużonymi wakacjami. Słusznie? – fot. Fotolia

Kobiety, które zostają w domu z dziećmi nie mają najlepszej prasy. „Kura domowa”, kobieta bez ambicji, wisząca na mężu, niesamodzielna finansowo. Bycie w domu kojarzy się z przedłużonymi wakacjami. Z jednej strony wobec matek małych dzieci pojawia się oczekiwanie, by zajmowały się dziećmi. Najlepiej z oddaniem i na wyłączność. Z drugiej jednak powinny być niezależne i ambitne.

Żyjemy w czasach, kiedy kobiety mają wybór. Mogą zostać z dziećmi dłużej, mogą też skorzystać z różnych form opieki. Ale ten wybór może też być jedynie pozorny.

Kobiety długo walczyły o uznanie swoich praw do samodzielności i niezależności. W zasadzie proces ten trwa nadal. Nadal szklany sufit nad głowami kobiet jest nieco niżej niż w przypadku mężczyzn, nadal płaca nie jest równa.

Dlatego też trudno zrezygnować z tego, co trudno było wywalczyć, trudno nawet czasowo uznać, że potrzeby drugiego człowieka są ważniejsze. Bo czy zawieszając swoje potrzeby czy wtedy nie utniemy w opiece nad innymi?

Zobacz też: Wyrzuty sumienia po odstawieniu dziecka od piersi

Dlaczego matka zostaje z dzieckiem w domu?

Wprawdzie od lat 60-tych ubiegłego wieku, kiedy połowa kobiet decydowała się na rezygnację lub w ogóle nie podejmowała pracy zawodowej na rzecz życia rodzinnego, dziś odsetek ten jest relatywnie niewielki.

Ale też badania pokazują, że ciągle wzrasta . O ile w 1999 roku 6% matek w Stanach nie pracowało poza domem, aktualnie już 71% pracuje w ten sposób.

Każdej decyzja – pracować poza domem czy też nie – ma swoje konsekwencje. Na rzecz rezygnacji z pracy przemawia to, że niektóre badania sugerują lepsze osiągnięcia w szkole wśród dzieci, które miały matki „w domu”, były też mniej zestresowane, natomiast same kobiety zgłaszały większą społeczną aprobatę ich decyzji. Można się spodziewać tym większej aprobaty, im młodsze dziecko.

Ale są też minusy. I są one głównie po stronie kobiet, które tęsknią za pracą zawodową, czują się społecznie wyizolowane. Mówią o tym, że czas spędzają głównie z dziećmi. Zauważalny jest również wyższy poziom uczuć depresyjnych, złości i agresji wśród matek niepracujących zawodowo. I znowu- obserwacja przekonuje, że tym większe trudności po stronie matek, im dłużej i im większą ilością dzieci musza się opiekować.

Zobacz też: Niewidzialne matki

Kto ma z tego pożytek?

To jest być może najważniejsze pytanie – dlaczego kobiety decydują się na zostanie w domu? Wydaje się, że wśród wiodących jest poczucie winy oraz tęsknota za dzieckiem. Wiele badań sugeruje, że szczególnie małe dzieci – mniej więcej do 3 roku życia – powinny przebywać w stałym, przewidywalnym i skrojonym na miarę konkretnego dziecka środowisku.

Żłobki, w takiej formie, w jakiej zwykle występują, kierujące się przede wszystkim względami ekonomicznymi (czemu przecież nie można się dziwić), przyjmujące wiele dzieci, z często zmieniającym się personelem, niekoniecznie są w stanie zapewnić optymalne środowisko dla bardzo małego dziecka.

Zmieniające się opiekunki, arbitralnie wyznaczony czas odpoczynku czy posiłków, pośpiech mogą wywoływać w dziecku w poczucie chaosu. Poza tym żłobek czy przedszkole dla bardzo małego dziecka oznacza codzienną konieczność rozstawania się z mamą. Dla wielu dzieci to za dużo.

Również dla matek rozstania nie są łatwe. Matki tęsknią za swoimi dziećmi, chcą spędzać z nimi więcej czasu, niż pozwala na to sytuacja zawodowo-materialna. Jednak z jakiegoś powodu trudno to przyznać.

Trudno uznać, że się zwyczajnie tęskni za dzieckiem, że trudno patrzeć, jak jest mu ciężko pójść każdego ranka do opiekunki w żłobku, że wyjątkowo długo zdejmuje kurtkę w szatni w przedszkolu.

I że być może nie jest konieczne. Być może okoliczności finansowe wcale nie wymagają tego, by bardzo małe dziecko spędzało wiele godzin w placówce. Że być może dzieje się tak z lęku rodziców, że coś zostanie stracone – na przykład rozwój społeczny dziecka zostanie zahamowany, jeśli wcześnie nie wejdzie w grupę rówieśniczą. Rodzice natomiast stracą możliwość rozwoju zawodowego oraz finansowego. Czy tak jednak rzeczywiście będzie? Na ile decyzje rodziców związane z ich dziećmi są powtórzeniem historii życia rodziców?

Zobacz też: Jak przetrwać wczesne macierzyństwo? Poznaj kilka sposobów

Na koniec

Czasami kobiety same cenzurują swoje uczucia. Nie pozwalają sobie na odpoczynek po porodzie, nie czują, że opieka nad dwojgiem czy większą ilością małych dzieci bywa wyczerpująca. Przebywanie z małymi dziećmi, konieczność reagowania na ich potrzeby i rezygnowania z własnych, sytuacje, kiedy dzieci są na przykład chore i jedyny dorosły głos, jaki matka słyszy całymi dniami to speaker w radio, bywa po prostu nużąca i stresująca.

Wydaje się jednak, że potrzeba, by być matką idealną, taka, która ma niewielkie własne potrzeby i z niewyczerpaną cierpliwością zajmuje się dziećmi jest w wielu kobietach silnie zainstalowana. Trudno rozstać się z fantazją, że dbanie o potrzeby innych osób, nawet jeśli są to własne dzieci, bez konieczności zadbania o siebie, jest częścią natury kobiety.

Różne można mieć teorie na temat tego, co robią „stay at home mums”. Jedno, czego możemy być pewni to to, że nie odpoczywają. Być może życie jest mniej intensywnie niż wówczas, kiedy chodzi się do pracy na określoną godzinę, nie ma deadlinów ani targetów. Jest jednak codzienna, żmudna, powtarzalna praca. Czasami będąca źródłem radości czy spełnianie, ale również powtarzalna i stresująca. I chyba ważniejszym pytaniem niż „co wybrać”, jest „dlaczego akurat to?”.

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Londyn: Mężczyzna transgender chce być zarejestrowany jako ojciec dziecka, które urodził

Mężczyzna transgender chce być zarejestrowany jako ojciec dziecka, które urodził

Mężczyzna transgender walczy o to, by być zarejestrowanym jako ojciec dziecka, które urodził. W Londynie toczy się proces. Jeśli mężczyzna wygra, jego dziecko stanie się pierwszą osobą w UK, która nie ma matki.

Co to jest transseksualizm?

Część środowiska naukowego za transseksualizm uważa stan, w którym płeć psychiczna (gender) nie zgadza się z płcią biologiczną określoną po porodzie i wpisaną w akcie urodzenia (sex). Gender należy rozumieć jako własnej identyfikacji osoby i ról płciowych w społeczeństwie, które ta osoba pełni. Sex  odnosi się do biologicznych cech płciowych oraz niektórych aspektów psychologicznych (Smith, 2015).

Pojawiają się też definicje transseksualizmu, według których transseksualizm to stan, w którym osoba rozwija identyfikację płciową niezgodną z płcią genetyczną i budową organizmu, uwzględniając cechy płciowe pierwszo-, drugo- oraz trzeciorzędowe.

Pierwszorzędowe cechy płciowe to jądra i jajniki; drugorzędowe to pochwa, macica, jajowody, srom, moszna, nasieniowody, prącie; trzeciorzędowe to biust, owłosienie, rozmieszczenie tłuszczu na ciele, proporcje budowy ciała, budowa krtani, barwa głosu (Antroszewski, 2012).

Transseksualny mężczyzna to osoba, która urodziła się z żeńskimi cechami płciowymi, transseksualna kobieta to osoba, która urodziła się z męskimi cechami płciowymi.

Możliwe jest wykonanie operacji korekty płci oraz hormonoterapia.

Co to jest transgenderyzm?

Transgenderyzm to niezgodna z płcią biologiczną identyfikacja płciowa, która bywa nazywana postacią pośrednią między transwestytyzmem (zewnętrzną, nietrwałą zmianą wyglądu tak, by odpowiadał przeciwnej płci) a transseksualizmem. Osoba transgender nie chce przeprowadzać zabiegu chirurgicznego narządów płciowych, ale często poddaje się hormonoterapii i/lub mastektomii lub mammoplastyce, czyli pomniejszeniu piersi lub wszczepieniu implantów piersi.

Więcej informacji na temat niezgodności płci biologicznej z identyfikacją płciową znajdziesz tutaj.

Rząd UK nie wyraża zgody na rejestrację trans-mężczyzny jako ojca dziecka

Mężczyzna, nazywany przez brytyjską prasę TT, urodził się jako kobieta, jednak w którymś momencie życia został uznany przez Gender Recognition Panel (trybunał w UK, który zajmuje się sprawami związanymi z prawną zmianą płci) za mężczyznę. W późniejszym czasie w wyniku skutecznego leczenia niepłodności zaszedł w ciążę. Po urodzeniu dziecka zgłosił się do urzędu stanu cywilnego, gdzie dowiedział się, że musi być zarejestrowany jako matka dziecka, podczas, gdy chciał figurować w dokumentach jako ojciec lub rodzic (parent – odnosi się do obojga rodziców).

Zobacz też: “This is family” – nowa kampania brytyjskiej marki River Island wychodzi naprzeciw zmianom społecznym

Obrona TT

Minister spraw wewnętrznych, minister zdrowia oraz minister do spraw kobiet i równości są zarejestrowani jako strony w sprawie.

Adwokat TT przekonywał w Sądzie Najwyższym, że odmowa zarejestrowania TT jako ojca lub rodzica oraz narzucanie mu prawnego statusu matki to dyskryminacja osób transgender i transseksualnych. Mówił, że zmuszanie TT do rejestracji jako matka dziecka narusza jego prawo do poszanowania prywatności i życia rodzinnego oraz, że w świetle zmian społecznych, które zachodzą w UK tego rodzaju przymus jest niepotrzebny i nieadekwatny.

Członkini Królewskiej Palestry, w trakcie wystąpienia przed sądem najwyższym, wskazywała na konieczność zmian legislacyjnych, które chroniłyby prawa trans rodziców w trakcie procedur rejestracyjnych. Dotychczasowe prawo nazwała niejasnym i nielogicznym (odnosząc się do tego, że w świetle brytyjskiego prawa można obecnie być jednocześnie mężczyzną i matką).

Zobacz też: „Moje dziecko nie lubi swojego ciała!” Jak możemy pomóc dzieciom w samoakceptacji?

Precedens?

Tego typu sprawa nie została nigdy podniesiona przed brytyjskim sądem. Minister sprawiedliwości UK uważa, że jeśli mężczyzna wygra, konieczna będzie zmiana prawa.

Akt urodzenia nie został jeszcze wystawiony, procedura została wstrzymana do czasu ogłoszenia postanowienia Sądu. Jeśli TT wygra, YY będzie pierwszym dzieckiem w UK, które w świetle prawa nie ma matki. Wyroku możemy się spodziewać w przyszłym tygodniu.

Ze względu ochronę danych osobowych i bezpieczeństwo rodziny, imiona i nazwisko, miejsce zamieszkania, płeć i wiek dziecka oraz rodzica nie są podawane do publicznej wiadomości.

Źródło: The Telegraph (klik)

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. W wolnym czasie dużo czyta, najchętniej z kotem na kolanach, jeździ na wrotkach i fotografuje.

Od czego może się uzależnić Twoje dziecko i co ma do tego depresja?

Od czego może się uzależnić Twoje dziecko i co ma do tego depresja?
Dostępność środków psychoaktywnych lub możliwości korzystania z urządzeń elektronicznych stanowią istotne źródło zagrożeń dla rozwoju psychiki młodego człowieka. – fot. CM Damiana

Potrzeba skorzystania z pomocy psychiatrycznej to dla wielu osób trudny temat, często zamiatany pod dywan, budzący wstyd i niechęć. Niesłusznie, bowiem problemy natury psychicznej dotyczą nawet 8 milionów dorosłych Polaków. Co więcej, stale przybywa również dzieci i młodzieży, która często nie radzi sobie ze stresem, presją ze strony rówieśników czy rodziny. To może skutkować popadaniem w uzależnienia np. od Internetu (siecioholizm) albo pojawieniem się zaburzeń natury psychicznej. Coraz powszechniejszym problemem wśród nastolatków jest depresja – związane z nią samookaleczenia czy nawet myśli samobójcze. O skali zjawiska może świadczyć fakt, że w Polsce jest dwa razy więcej samobójstw niż ofiar wypadków samochodowych. Jak pomóc dzieciom i młodzieży zmagającym się z depresją i co zrobić, by nie „przegapić” problemu odpowiada dr n. społ. Monika Dragunajtys-Sudoł, psycholog w Centrum Medycznym Damiana.

Depresja wśród najmłodszych? Tak, to możliwe i bardzo niebezpieczne

Istnieje wiele zachowań lub stanów, które wymagają konsultacji z psychologiem czy psychoterapeutą. Leczenie psychiatryczne czy psychoterapia są jednak nadal tematami, których podejmowania unikamy w obawie przed negatywną oceną lub samooceną. Dopuszczenie do siebie myśli, że nasze dziecko może potrzebować pomocy specjalisty wywołuje wstyd i powoduje, że często ukrywamy taki fakt przed znajomymi i rodziną. Wolimy tłumaczyć te zachowania różnymi czynnikami sytuacyjnymi lub umniejszamy ich znaczenie – „to normalne w tym wieku”. Robimy tak, bo nie zaakceptowaliśmy tego, że nasze dziecko być może jest chore, bo uderza to w nasze rodzicielskie kompetencje lub uważamy, że psychiatra czy psycholog to ostateczność i stygmatyzacja.

Zagrożenia dla naszych dzieci – czy nowe technologie mogą wywołać depresję?

Etiologia zaburzeń psychicznych jest wieloczynnikowa i oprócz aspektów biologicznych, genetycznych, istotną rolę pełni środowisko, w jakim żyjemy. Wśród młodzieży, do czynników, które zasługują na naszą szczególną uwagę należą: negatywne myślenie, mało wzmocnień pozytywnych (takich konsekwencji jakiegoś zachowania, które spowodują, że będą one występowały częściej, np. nagród), stresujące wydarzenia i niskie poczucie własnej wartości.

Środki psychoaktywne i nowe media

Dostępność środków psychoaktywnych lub możliwości korzystania z urządzeń elektronicznych stanowią istotne źródło zagrożeń dla rozwoju psychiki młodego człowieka. Otrzymanie nagrody, osiągnięcie przyjemności to elementy dostępne na wyciągnięcie ręki, bez większego wysiłku, a jednocześnie stwarzające ryzyko m.in. uzależnienia. Zjawiska społeczne, których dzieci i młodzież są uczestnikami lub obserwatorami, dają z jednej strony poczucie pewnej anonimowości, z drugiej przynależności do jakiejś grupy społecznej. Przywiązywanie zbyt dużej wagi do bycia popularnym czy docenianym (np. w mediach społecznościowych) prowadzi do niezdrowego porównywania się z rówieśnikami, co może przyczynić się do spadku samooceny i pewności siebie. To niestety często prowadzi do zjawiska osamotnienia, wycofywania się z relacji w rzeczywistym świecie, wzmacniając smutek i depresję. To czynniki sprawiające, że młodych ludzi, którzy potrzebują konsultacji psychiatrycznej z każdym rokiem przybywa.

Urządzenia elektroniczne a rozwój poznawczy

Korzystanie z urządzeń – telewizora, komputera, smartfona niekorzystnie wpływa również na rozwój poznawczy, a zwłaszcza na procesy uwagi, która pod ich wpływem jest ciągle rozproszona. Dzieci mają coraz większe problemy ze skupieniem się na wykonywanym zadaniu, a także trudniej wykonywać im przez dłuższy czas jedną czynność, stają się rozdrażnione, a czasem nawet agresywne. W dobie smartfonów i niemal nieustannego bycia online, nie jesteśmy w stanie skontrolować, w jaki sposób korzystają one z Internetu, co dokładnie robią w sieci. Dlatego tak ważna jest obserwacja ich zachowania, rozmowa, budowanie bliskości i zaufania w świecie rzeczywistym. Pamiętajmy, że dzieci uczą się przez obserwację naszych zachowań. W znacznej części my modelujemy ich zachowania związane z technologiami i sposób nawiązywania relacji z ludźmi.

Depresja nie przychodzi z zaskoczenia – czujność pozwoli uniknąć tragedii

Depresja może być mylona z nastoletnim buntem i buzowaniem hormonów. Okres dojrzewania, przeżywania związanego również z procesami biologicznymi jest czasem szczególnej wrażliwości. Dlatego zawsze powinniśmy uważnie przyglądać się naszemu dziecku, być z nim w bezpiecznej więzi. Każda zmiana w zachowaniu powinna zwrócić uwagę zarówno nauczycieli, jak i rodziców. U młodzieży dotkniętej depresją często obserwuje się wycofanie z kontaktów społecznych – ma to związek ze spadkiem zarówno energii, jak i negatywnymi myślami oraz niskim poczuciem własnej wartości. Ponadto, mogą pojawić się problemy z koncentracją, niechęć chodzenia do szkoły, często nieuzasadniona złość, smutek oraz poczucie samotności – komentuje dr n. społ. Monika Dragunajtys-Sudoł, psycholog w Centrum Medycznym Damiana.

Symptomy depresji

Jednak objawy nie zawsze są tak oczywiste. Bywa, że pierwszymi symptomami są bóle głowy, brzucha czy występowanie zaburzeń snu, lęków, a nawet drażliwość czy agresja. Jeśli jako rodzice zauważymy, że w ostatnim czasie zachowanie naszego dziecka uległo zmianie – nie bagatelizujmy tego. Niestety bez naszej interwencji, objawy depresji narastają, nabierają na sile, dlatego ważne jest, aby jak najszybciej zweryfikować ich przyczyny i ewentualnie rozpocząć psychoterapię. W chwili, gdy objawy są już bardzo groźne – np. gdy pojawią się myśli samobójcze, samookaleczenia, konieczne jest niezwłoczne podjęcie odpowiedniego leczenia. Jednak pamiętajmy, że wsparcie bliskich jest jednym z pierwszych i kluczowych czynników w procesie powrotu do formy. W zależności od nasilenia objawów, depresja może być całkowicie wyleczona, dzięki terapii z psychologiem czy psychoterapeutą. Choć w niektórych przypadkach niezbędne będzie leczenie farmakologiczne.

Bezpieczeństwo dzieci to wspólna odpowiedzialność rodziny, szkoły i opieki medycznej

– Uważam, że możliwości korzystania z pomocy psychologicznej powinny być większe, zwłaszcza w szkołach, gdzie istotna jest współpraca psychologa z gronem pedagogicznym (wsparcie pracy nauczycieli) i rodzicami już na etapie identyfikowania czy diagnozowania problemów, które często właśnie w szkole się ujawniają. Ponadto, niezbędna jest specjalistyczna pomoc psychoterapeutów w placówkach opiekuńczych i resocjalizacyjnych (domach dziecka, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii oraz młodzieżowych ośrodkach wychowawczych) czy poradniach psychologiczno-pedagogicznychdodaje Monika Dragunajtys-Sudoł

Niestety w wielu polskich szkołach brakuje psychologa, który mógłby udzielić wsparcia czy pomóc w rozpoznaniu problemu. Ponadto część dzieci, które potrzebują pomocy zamiast możliwości rozmowy dostaje naganę (od rodziców, wychowawców), bywa uznawane za niegrzeczne lub niewychowane. Rodzice i nauczyciele zbyt często przerzucają się odpowiedzialnością za problemy, które dotykają dzieci. W ten sposób, bagatelizując lub po prostu nie dostrzegając pierwszych symptomów istniejących zaburzeń, wiele przypadków nie jest diagnozowanych i dzieci nie otrzymują potrzebnego wsparcia.

Problemy psychologiczne dzieci i młodzieży powinny być traktowane poważnie i priorytetowo. Rola czujnych rodziców, zaangażowanych pedagogów, psychologów i lekarzy jest w tym aspekcie kluczowa. Współpraca środowiska rodzinnego, szkolnego i medycznego jest warunkiem udzielenia szybko odpowiedniej pomocy. Dlatego należy zrobić wszystko, aby młodzi pacjenci mieli swobodny dostęp do opieki medycznej i mogli liczyć na wsparcie w trudnych dla siebie chwilach.

materiał prasowy

Materiał prasowy redakcja otrzymuje, gdy firmy, stowarzyszenia, fundacje i inne organizacje chcą poinformować naszych czytelników i czytelniczki o aktualnościach, wydarzeniach, eventach, nowych produktach czy konferencjach.

Jak rozmawiać z dzieckiem o seksie?

Jak rozmawiać z dzieckiem o seksie
Strachy i lęki wynikają z niewiedzy. – Fot. Pixabay

Nie da się ukryć, że to trudny temat. Ale jeśli będziemy wiedzieć, jak taka rozmowa ma przebiegać i jaką wiedzę możemy przekazać naszemu dziecku – w zależności od tego, w jakim jest wieku – tym łatwiej „przerobimy” wspólną lekcję. O szczegóły takiej rozmowy pytamy psycholożkę Biancę Beatę Kotoro.

Jak rozmawiać z dzieckiem o seksie?

Z dziećmi w jakim wieku?

Kiedy padnie pytanie. Kiedy zapyta 3-latek na przykład.

Z 3-latkiem nie rozmawiałabym o seksie i z 7-latkiem nadal jeszcze nie. Ale w kwestii rozwoju psychoseksualnego, szeroko rozumianego, o biologii, fizjologii, różnicach płciowych, jak najbardziej. Oczywiście dochodzi do tego jeszcze, co masz na myśli, kiedy mówisz seks – bo jeśli seks znaczy płeć w twoim pytaniu, to jak najbardziej.

Płeć, zdecydowanie.

Dzieci do 6-go roku są bardzo zmysłowe, bardzo cielesne, zadają dużo pytań – stąd dzisiaj w mediach to posądzenie o seksualizację małych dzieci. One są ciekawe świata, chcą poznawać go na każdym poziomie, chcą wiedzieć, co dzieje się z nimi, z ich ciałem. Jeśli my nie mamy tego kawałka poukładanego w sobie, to unikamy tematu i gubimy się. Do 6-go roku dużo się dzieje. Małe dzieci postrzegają płeć przez atrybuty – ubiór, fryzurę. Ważne, żeby wtedy wiedziały – nieważne jak wyglądam – ważne, że czuję się chłopcem lub dziewczynką.

Dla dzieci nie ma pytań tabu, jeśli rozmawiamy z nimi otwarcie.

Kiedy jesteśmy nago w łazience, w saunie, na basenie z dzieckiem, to ono nas obserwuje, patrzy i zadaje pytania – i to jest w porządku, musimy zaspokoić jego ciekawość, należałoby za nim podążać

A kiedy dziecko zacznie się wstydzić, albo my się wstydzimy?

To jest kwestia tego, że wstyd przed 11-go roku życia jest drukiem społecznym, a wstyd biologiczny pojawia się między 10 a 12 rokiem życia.

Zobacz też: Anja Rubik na czele rewolucji. Szykuje rzetelną edukację seksualną dla młodzieży

I wtedy właśnie zamykają nam łazienkę przed nosem.

Uważam, że należy to uszanować, oczywiście dwustronnie. Jeśli ustaliliśmy z dzieckiem, że nie wchodzimy do łazienki, kiedy ono tam jest, to oczekujemy tego samego od dziecka – to zasada, która ma działać – w ten sposób uczymy się nawzajem wspólnego poszanowania swoich granic. Za 5 czy 6 lat one się znowu odczarują z tego i przechadzanie się nago przed rodzicem będzie czymś normalnym.

Mamo, czy seks jest przyjemny – pyta 6 latek?

Tak, dla dorosłych ludzi, którzy się kochają, jest. Tylko ja bym się zastanowiła, skąd ono to słowo wzięło, co dla niego znaczy.

A jeśli dziecko zobaczy uprawiających seks rodziców?

No cóż, dla dziecka w wieku 5-7 lat, które nie było wcześniej nadużyte, nie oglądało pornografii – akt seksualny będzie odbierało jako akt agresji – w zależności, kto będzie aktywną stroną. Skojarzenie będzie jedno, dlatego trzeba będzie ten temat „przerobić” z dzieckiem na spokojnie – powiedzieć, że rodzice się bardzo kochają – ale tak jak dzieci się bawią, łaskoczą, całują –okazują sobie miłość właśnie w taki sposób. Rozmawiajmy o fizjologii, ale nie wkraczajmy w tłumaczenie aktu seksualnego.

Pomyśl tylko: rozmawiać z dziećmi o akcie seksualnym? No nie.

Rozmawia się przecież z przedszkolakami o akcie poczęcia

Tak, ale my, dorośli wrzucamy te pojęcia do jednego worka. Tłumaczymy: kiedy mama i tata postanowili cię mieć, to rozebrali się, przytulili, z siusiaka taty wydostały się takie ruchome nasionka, które weszły do dziurki mamusi i znalazły jajeczko.

To jest mechanizm, który nie ma nic wspólnego z kwestią aktu seksualnego, tylko czysta, techniczna przestrzeń i nie ma problemu, żeby ją dziecku przekazać. Jak ono będzie miało już wszystkie narzędzia, wiedzę i będzie wchodzić w okres dorastania – zacznie rozumieć pojęcia abstrakcyjne i metaforyczne – to wtedy będzie można mu zacząć dokładnie wyjaśniać pojęcia.

Ważne, aby dopasować to nasze tłumaczenie do etapu rozwoju dziecka.

Często spotykam się z rodzicami, którzy mówią, że nie widzą problemu żeby dziecku powiedzieć, jak dorośli uprawiają seks. Ja zawsze wtedy mówię ok, tylko żeby dziecko to zrozumiało. Bo ma zerojedynkowe postrzeganie świata, obrazowo przerzuca wszystkie słowa, które mówimy. I nie rozumie abstrakcyjnego i metaforycznego myślenia. To są trudności nie w sensie pruderii, tylko tego, żeby tłumaczyć dziecku pewne zjawiska adekwatnie do etapu rozwojowego.

Zobacz też Nastolatek w domu, czyli 6 najlepszych książek o dorastaniu

A kiedy dowiemy się, że dziecko obejrzało pornografię?

Musimy usiąść i porozmawiać. Przede wszystkim zdobyć informację, jaki to był konkretnie film. Nie wyciągać od dziecka, co widziało, tylko samemu go obejrzeć – czy to była kwestia trójkątów, czworokątów, dwojga ludzi, ludzi tej samej płci, czy przeciwnej, czy było to agresywne, z dziećmi, ze zwierzętami – to wszystko ma znaczenie, bo powinniśmy odnieść się do tych obrazów, które dziecko widziało.

Powiedzieć dziecku, że to tak nie wygląda, że sytuacja jest podobna do bajek, które ogląda. Że ludzie nie potrafią latać, a tam latają. I w filmach pornograficznych podobnie, rzeczywistość tak nie wygląda – to bardzo trudna rozmowa, ale zamiatanie tego pod dywan jest kiepskim pomysłem. Obraz już został wdrukowany i żeby dziecko z ciekawości nie sięgało po kolejne rzeczy, potrzebna jest mądrość dorosłego, który powie: nie tak to wygląda, to jest niefajne.

Powinniśmy wytłumaczyć, że są rzeczy tylko dla dorosłych, że trzeba odczekać, dorosnąć – po kolei dochodzić do kolejnych etapów. Musimy wziąć głęboki wdech i zmierzyć się z tym.

Dlaczego rodzice zrzucają odpowiedzialność na szkołę, nie rozmawiają z dziećmi? W szkole mojego syna WDŻ prowadzi katechetka….

Panuje jakieś takie społeczne przeświadczenie, że rozmowa o seksualności będzie pobudzać dzieci. Idąc tym tokiem myślenia, nie powinniśmy uczyć dzieci chemii, bo tworzymy potencjalnych terrorystów i zabójców. Wiedza powoduje, że dzieciaki się nie boją. Strachy i lęki wynikają z niewiedzy. I jeśli mamy sytuację, że pseudonaukowe hasła daje się społeczeństwu, takie na przykład, że rozmawianie o poczęciu powoduje, że dzieci będą bardziej rozwiązłe, to mamy obraz rzeczywistości. Wystarczy przecież popatrzeć na badania, które pokazują, że im większą wiedzę będą mieć nastolatki na temat seksu, tym mniej będą eksperymentować. Zawsze oczywiście znajdą się wyjątki, bo zawsze były. Jeśli zostawimy tylko stronę techniczną, bez rozmowy, to rezultaty będą opłakane.

Ekspert

Bianca Beata Kotoro
Psychoseksuolog, psychoonkolog, terapeuta, psycholog społeczny. Wykładowca na uczelniach wyższych i Uniwersytetach III Wieku. Dyrektor Instytutu Psychologiczno- Psychoseksuologicznego Terapii i Szkoleń „Beata Vita” w Warszawie, gdzie prowadzi terapię oraz szkolenia. Autorka m.in. programu ogólnopolskiego dla młodzieży: „100 % MNIE BEZ ZAGŁUSZACZY” oraz projektu dla kadry i rodziców „Ważne Sprawy Przedszkolaka” czy „Trudne tematy dla mamy i taty”.

Iza Farenholc

Dziennikarka i redaktorka. Pracowała jako redaktor naczelna w magazynie dla rodziców Gaga oraz współpracowała m.in. z magazynami Zwierciadło, Twój Styl, Sens, Glamour - materiały psychologiczne, recenzje książkowe, muzyczne i filmowe, wywiady, reportaże z podróży.