Przejdź do treści

Brak dostrojenia między matką a dzieckiem. Jakie mogą być konsekwencje?

brak dostrojenia między matką a dzieckiem
fot. Pixabay

Brak dostrojenia między matką a dzieckiem oznacza głęboką ranę. Brak miłości i czułości wyrządza człowiekowi szkody w obszarze uczuć i emocji. Jaki to ma wpływ na dorosłe życie?

Ostatnio jeden z kanałów telewizyjnych pokazujących dokumenty na temat różnorodnych przestępstw wyemitował dokument o młodej kobiecie, która z zimną krwią zamordowała swoich troje przyjaciół. Poszło o pieniądze. Problem więc znaczący, ale z pewnością nie tłumaczący odebranie życia bliskim ludziom.

W zasadzie chyba nic nie tłumaczy morderstwa. Jednak dla tej młodej kobiety niespłacony dług, związki, jakie tworzyli jej znajomi oznaczało wykluczenie, samotność i zdradę. Tak to czuła, dała więc sobie prawo do przerwania nieznośnej dla niej emocjonalnie sytuacji w sposób ostateczny. I na tyle brutalny, że zaskoczeni byli nawet doświadczeni policjanci.

Zawsze w takich przypadkach zadajemy sobie pytanie, jak człowiek może dopuścić się takiego czynu. Tym bardziej kobieta, z zasady łagodniejsza i bardziej empatyczna niż wielu mężczyzn. Kiedy jednak przyjrzeć się historii życia młodej zabójczyni okaże się, że sporo zapowiadało tragedię.

Przede wszystkim sposób, w jaki kobieta wiązała się z ludźmi był niepoprawny. Przez pewien czas była w związku z mężczyzną, w którym była szaleńczo zakochana. Potrafiła  dzwonić do niego kilkanaście razy na dobę, spać pod jego drzwiami lub na trawniku przed jego domem tak długo, aż ją wpuścił. Cokolwiek powiedział, było ostateczne, nawet jeśli ją krzywdziło.

Wytrzymywała wszystko, każde upokorzenie, ponieważ w zamian miała zainteresowanie. A tego właśnie zabrakło w jej rodzinnym domu – ojciec zginął w wypadku, kiedy miała 2 lata. Matka popadła wkrótce potem uzależnienie, a córkę oddała pod opiekę kolejnym krewnym.

Dziewczynka przenosiła się z domu do domu przez kolejne 7 lat. Ostatecznie wróciła do matki, która poradziła sobie z nałogiem i stworzyła córce stabilny dom. Jednak dla dziewczyny było już za późno. Podwaliny zostały położone, sposób wiązania się z ludźmi określony, głód zainteresowania, bycia ważną już się narodził. To, co dla osoby o bezpiecznym stylu przywiązania byłoby co najwyżej nieprzyjemnością, dla niej było porzuceniem i zdradą. Bycie poza centrum uwagi przeżywała jako skrajną, niemożliwą do wytrzymania samotność.

Zobacz także: Uzależnienia, depresja, bezsilność – co jest po drugiej stronie gabinetu?

Fantazje i bajki

Literatura i film przyzwyczaiły nas do pewnego obrazu miłości romantycznej; takiej, która wzbudza silne uczucia, czasem krańcowe. Jesteśmy skłonni uwierzyć, że prawdziwa miłość to ta, która zwala z nóg, w imię której można umrzeć. Tak jest portretowana w literaturze choćby. Ukochany ma ratować z opresji, bronić przed złymi ludźmi, pomagać wydobyć się z trudnych sytuacji. Drugą osobę obsadzamy w roli wybawcy i ratownika, a związek ma spełniać wszystkie potrzeby emocjonalne.

Jednak w gruncie rzeczy w tego typu związkach manipulacja mylona jest z oddaniem, a nadmierna kontrola z siłą i wsparciem. Według teorii przywiązania osoby, które w ten sposób budują związki, które nadmiernie, zbyt szybko i zbyt mocno (nierealistycznie nawet) przywiązują się do innych, często zmagają się ze skutkami pozabezpiecznego stylu przywiązania.

Teoria przywiązania nie tylko opisuje to, w jaki sposób budujemy relacje, ale również w jaki sposób radzimy sobie ze stresem, emocjami, trudnościami oraz czy jesteśmy w stanie korzystać z tego, co dają nam relacje z innymi ludźmi. Osoby, które nauczyły się w bardzo wczesnym dzieciństwie, że bycie blisko z drugą osobą jest źródłem frustracji, niepewności, odrzucenia i niezrozumienia nieświadomie przenoszą tę wiedzę na kolejne związki.

Zobacz także: Wystarczająco dobry rodzic – co to właściwie oznacza?

Zakochane niekochane dziewczynki

Jak ujmują to autorzy książki „Ogólna teoria miłości” (A general theory of love) „ Brak dostrojenia pomiędzy matką i dzieckiem jest bez znaczenia dla gadów, ale w przypadku ssaków oznacza głęboką ranę dla złożonego i delikatnego układu limbicznego”. Innymi słowy – brak dostrojenia, często idący w parze z brakiem miłości i czułości, wyrządza człowiekowi ogromne szkody w obszarze uczuć i emocji.

Co to oznacza w dorosłej praktyce? Nic przyjemnego. Pozbawieni ciepła, wrażliwości i dostrojenia w dzieciństwie, jako dorośli dochodzi na przykład do wniosków, że:

  • Miłość jest wymianą. Wiedzą to zwłaszcza córki matek nadmiernie kontrolujących i narcystycznych. Dowiadują się bardzo wcześnie, że mogą być kochane, ale „pod warunkiem”. Zwykle muszą spełnić określone oczekiwania. Muszą być „jakieś”, nie mogą być sobą. Muszą dopasować się do obrazu dziecka oraz relacji zamieszkującego umysł ich matek. W dorosłości więc czasem nie potrafią dostrzec, że tkwią w nadużywającym związku, że są krzywdzone i zmuszane do zachowań, na które nie mają najmniejszej ochoty.
  • Nie można pokazywać uczuć i emocji. Nie można więc być sobą. Często dlatego, że w dzieciństwie było się na przykład zawstydzanym. To bardzo często stosowane przez rodziców narzędzie „wychowawcze” o wyjątkowo niszczącej sile rażenia. Wstyd jest emocją palącą, pierwotną, okrutną. Bywa, że dorośli sami nie mają dobrych doświadczeń z przeżywaniem własnych emocji, nie mogą więc pomóc swoim dzieciom w ich doświadczaniu. Uważają, że emocje są dowodem słabości. A przecież każdy rodzic chce, żeby jego dziecko było silne i odporne psychicznie.
  • Jeśli kochasz, jesteś słaba/słaby. Jednak przekonanie to jest mieczem obosiecznym. Z jednej strony kobieta może się okopać w swoim nieszczęściu, unikać bliskich relacji. Ale może też stać się tą, która niszczy innych, zwłaszcza jeśli jest silnie narcystyczna.

Fantazje na temat miłości romantycznej odnoszą się również do mężczyzn, choć zwykło się je utożsamiać z kobietami.

Mówimy o roli miłości, ale być może trafniejsze byłoby mówienie o roli dostrojenia pomiędzy matką a dzieckiem. Ono tworzy mapę, dzięki której wiemy, jak nawigować w trudnych sytuacjach, cieszyć się, rozwijać, korzystać z dobrodziejstw świata i bronić się przed złem. Początek jest w dzieciństwie, może nawet wcześniej, ale przez całe życie możemy naprawiać i uczyć się tego, co nie zostało nam dane. I odnosić w tym sukcesy.

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Jak długo trzeba biegać, by poczuć korzyści zdrowotne? Będziesz zaskoczony!

bieganie sport jogging płodność wyniki badań naukowcy nauka
Fot.: Ev/ Unsplash.com

Naukowcy z Japonii zbadali wpływ biegania na organizm człowieka. Okazuje się, że nie trzeba wcale długo biegać, by osiągnąć zdrowotne korzyści. Wyniki badabia opublikowano w czasopiśmie Nature. 

Bieganie jako ruch całego ciała, może mieć ogromny wpływ na zdrowie psychiczne poprzez stymulację mózgu. Biorąc pod uwagę, że ćwiczenia fizyczne są lekarstwem, działanie poszczególnych leków różni się od siebie. Należy więc zaobserwować, że różne rodzaje ćwiczeń, takie jak bieganie i pedałowanie na rowerze, mają również różny wpływ na zdrowie psychiczne i aktywację mózgu. 

Dzięki bieganiu mamy samokontrolę 

Wiadomo, że ćwiczenia fizyczne poprawiają funkcje wykonawcze głównie poprzez aktywację lewej grzbietowo-bocznej kory przedczołowej (l-DLPFC). Niemal we wszystkich badaniach używano pedałowania rowerem stacjonarnym jako ćwiczenia fizycznego.  

Bieganie to nie tylko ćwiczenie, które poprawia zdrowie fizyczne poprzez zwiększanie wytrzymałości układu krążenia, wzmacnianie mięśni i budowanie mocnych kości, ale ma również wpływ na zmniejszenie obciążenia psychicznego. Kora przedczołowa, obszar mózgu zaangażowany w regulację funkcji poznawczych i nastroju, jest zaangażowana w bieganie, zwłaszcza gdy istnieje potrzeba skoordynowanego działania.  

Japończycy wykazali również, że mechaniczne oddziaływanie każdego uderzenia stopą podczas biegania zwiększa obwodowe i centralne krążenie krwi, co może korzystnie wpływać na aktywację mózgu. Poza tym, w badaniach na zwierzętach wykazano, że siła mechaniczna podczas biegania wywołuje internalizację receptora serotoninowego w korze przedczołowej. W ten właśnie bieganie poprawia nastrój i możliwość kontroli emocji. Wyniki dla joggingu były lepsze niż w przypadku jazdy na rowerze stacjonarnym.  

Zobacz też: Lewemu się nie udało, ale Polak zdobył już Złotą Piłkę

Wystarczy krótki bieg 

Japońscy badacze wykazali, że już 10 minut biegania o umiarkowanej intensywności korzystnie wpływa na poziom przyjemności. Te odkrycia mają znaczenie z punktu widzenia promocji zdrowia, ponieważ bieganie jest uważane za ćwiczenie praktyczne i jest jednym z najpopularniejszych zajęć rekreacyjnych na świecie.  

Wcześniejsze badania wskazały, że panowie ćwiczący około 12 godzin tygodniowo mają o 73 proc. więcej plemników, niż mężczyźni nieuprawiający sportu. O czym jednak warto pamiętać? Po pierwsze o umiarze, bowiem nadmierny wysiłek fizyczny wprowadza organizm w stan stresu i może powodować zachwiania w gospodarce hormonalnej. Po drugie zaś o odpowiednim ubraniu. Obcisła bielizna wykonana ze sztucznych materiałów – a często tak właśnie wyglądają stroje sportowe – może powodować przegrzewanie się jąder, a co za tym idzie mieć negatywny wpływ na płodność. 

Źródło: www.nature.com  

Zobacz też: Stres pandemii vs. niepłodność

Piotr Celej

Dziennikarz od ponad dekady. Prywatnie miłośnik zdrowej kuchni, sportu i historii.

Kiedy powinniśmy dać dziecku pierwszy smartfon?

smartfony smartfon dzieci dziecko korzystanie social media internet
fot. 123rf.com

Rodzice od dawna zastanawiają się, kiedy pozwolić swoim dzieciom posiadać smartfona. Muszą rozważyć, czy ryzyko związane z nową wolnością jest warte korzyści, jakie zyska dziecko. Pamiętajmy, że problem ten nawet nie istniał, gdy wielu dzisiejszych rodziców dorastało.

Z jednej strony istnieją badania, które łączą czas spędzany w Internecie z wyższymi wskaźnikami depresji i lęków. Patrząc holistycznie jednak musimy przyznać, że posiadanie smartfona może w dzisiejszych czasach mieć kluczowe znaczenie dla umożliwienia kontaktów towarzyskich z przyjaciółmi, a także dla ułatwienia pracy w szkole i zajęć pozalekcyjnych. Odcięcie ich od tych możliwości integracji z rówieśnikami może spowodować depresję, której próbuje zapobiegać rodzic niedający smartfona. Jak więc znaleźć “złoty środek”?  

Zobacz też: Korzystanie z mediów społecznościowych napędzane jest schematem „uczenia się z nagrodami”

Smartfony już dla dziesięciolatków? 

Przeciętny wiek, w którym dziecko dostaje obecnie swój smartfon, to dziesięć lat. Ale czy to naprawdę dobry wiek, aby wprowadzić nowe technologie w życie swoich dzieci? Bill Gates nie pozwolił swoim trojgu dzieciom posiadać smartfony, dopóki każde z nich nie ukończyło 14 lat.  

Myślę, że około 12 lat to magiczny wiek, kiedy dzieci odkrywają media społecznościowe i komunikują się wirtualnie ze swoimi przyjaciółmi. Teraz jednak, wraz z pandemią i przyzwyczajeniem dzieci do tabletów i telefonów w wieku przedszkolnym, już 10 lub 11-latki korzystają ze smartfonów. Jestem jednak zdecydowanie przeciwny daniu dziecku telefonu bez ograniczeń i granic. Od samego początku powinno być jasne, że telefon należy do rodziców i dziecko ma przywilej korzystania z niego, o ile jest używany w odpowiedni sposób. 

-mówi Dr Larry D. Rosen, profesor psychologii.  

Najważniejsze są zasady 

Pamiętajmy jednak, że nie ma „właściwego” wieku dla dziecka na zakup pierwszego smartfona. Czas ten będzie on zależał bardziej od indywidualnego poziomu dojrzałości dziecka niż od ustalonej liczby chronologicznej.  

Warto zacząć od telefonu, który pozwala tylko na takie rzeczy, jak połączenia i SMS-y. Kiedy pozwolisz dziecku obsługiwać smartfona, pamiętajmy o rozmowie z dzieckiem. Ważną maksymą, którą powinniśmy przekazać dziecku jest: „Nigdy nie udostępniaj czegoś, czego nie chcesz transmitować na cały świat”. Podkreśl znaczenie zrównoważenia komunikacji cyfrowej z kontaktem osobistym, demonstrując wartość interakcji twarzą w twarz zarówno słowami, jak i na swoim przykładzie. Wyznacz jasne granice, kiedy Twoje dziecko może (po odrobieniu pracy domowej) i nie może (przy stole) korzystać z telefonu. Dzięki temu nasze dziecko ma mniejsze szanse na negatywny wpływ smartfona.  

Źródło: Art of Manliness  

Zobacz też: Naukowcy radzą, jak uczyć dzieci mądrego korzystania z social mediów

Piotr Celej

Dziennikarz od ponad dekady. Prywatnie miłośnik zdrowej kuchni, sportu i historii.

Jak być super tatą?

jak być tatą tacierzyństwo ojciec wychowanie dziecko dzieci dziecka super tata

Bycie ojcem jest cudowną rzeczą, gdy pokonasz wszystkie obrzydliwe rzeczy, wszystkie stresujące wydarzenia, utratę prywatności i oszałamiającą liczbę obowiązków. Satysfakcja jest jednak nie do podrobienia. 

Wielu mężczyzn boi się ojcostwa. Nie chce też transmitować dalej lęków i błędów wychowawczych ze swojej rodziny. Przygotowaliśmy siedem zasad, dzięki którym łatwiej zrozumieć istotę pozytywnego ojcostwa.

1. Poświęcaj czas dziecku

Jedną z rzeczy, która Cię zadziwi, jest to, jak szybko upłyną lata. Czas, który masz z nimi, jest krótki i cenny — wykorzystaj go jak najlepiej. Spędź z nimi jak najwięcej czasu i spraw, aby był on dobry i pełen miłości.  Staraj się być obecny tak często, jak to możliwe, zaś gdy jesteś z dziećmi — nie pozwól, aby twój umysł odpłynął, ponieważ one to wyczuwają.

2. Pamiętaj, że będzie już tylko łatwiej

Pierwsze kilka miesięcy jest najtrudniejsze, kiedy dziecko jest zupełnie małe i chce jeść o każdej porze w nocy, a ty często masz bezsenne noce i chodzisz całymi dniami jak zombie. Pierwsze lata są również dużo bardziej wymagające niż lata późniejsze, zaś kiedy kończą szkołę średnią, stają się prawie funkcjonującymi, niezależnymi dorosłymi. Pamiętajmy więc, że wszelkie problemy są tylko chwilowe i nie warto się w nie zagłębiać.

Zobacz też: Naukowcy radzą, jak uczyć dzieci mądrego korzystania z social mediów

3. Zaangażuj się we wszystko i dziel się obowiązkami z mamą

Zmiana pieluch, kąpiel, ubieranie, a nawet karmienie. Pamiętaj, że pomoc przy dziecku nie tylko cementuje twoją więź z dzieckiem, ale także i partnerką.

4. Miłość zwycięża wszystko

Może brzmi to banalnie, ale powinno znajdować się w centrum filozofii działania każdego taty: przede wszystkim okazuj swoim dzieciom miłość. Kiedy jesteś zdenerwowany, zamiast krzyczeć, okaż im miłość. Kiedy są zdenerwowani, okaż im miłość. Kiedy najmniej się tego spodziewają, okaż im miłość. Wszystko inne to tylko szczegóły.

5. Dzieci lubią podejmować decyzje

Łatwiej jest być autorytarnym rodzicem i uczyć swoje dziecko, by podporządkowało się rozkazom bez względu na wszystko. Zamiast tego naucz swoje dziecko podejmowania decyzji, a dorośnie o wiele bardziej zdolne – i szczęśliwsze. Dzieci lubią wolność i decyzje tak jak każdy inny człowiek. Twoim zadaniem jest umożliwienie im podejmowania decyzji, ale w ramach ustalonych wytycznych. Daj im na przykład wybór między dwoma zdrowymi śniadaniami, zamiast pozwalać im zjeść miskę pełnych cukru płatków.

6. Czytaj dziecku książki

Niezależnie od tego, czy jesteś zapalonym czytelnikiem czy nie, czytanie dzieciom (od niemowlęctwa) ma kluczowe znaczenie. Wyrabia w nich nawyk czytania i przygotowuje do uczenia się przez całe życie. Daje to również wyjątkowy czas razem i staje się tradycją, którą twoje dziecko będzie pielęgnować.

7. Pobudzaj wyobraźnię

Baw się ze swoimi dziećmi, twórz forty, przebieraj się za ninja, odgrywaj role, wyobrażaj sobie, że jesteś odkrywcą, postacią z filmu lub książki… możliwości są nieskończone i z pewnością będziesz się bawić tak, jak oni.

Inspiracja: Art of Manliness

Zobacz też: Alimenty na małoletnie dziecko

Piotr Celej

Dziennikarz od ponad dekady. Prywatnie miłośnik zdrowej kuchni, sportu i historii.

Czy bycie najlepszym przyjacielem swojego dziecka jest dobrym pomysłem?

przyjaciel przyjaciółka mama tata rodzic relacja przyjaźń dziecko psychologia
fot. 123rf.com

Wielu rodziców chciałoby być najlepszym przyjacielem swojego dziecka, takim na dobre i na złe. Jednak czy zatarcie pewnych granic i nadmierne i zbyt szczegółowe opowiadanie dziecku o swoim życiu prywatnym i zawodowym jest dobrym pomysłem?

Ian Pierpoint, z firmy zajmującej się badaniami rynku, przeprowadził ankietę wśród 1000 rodziców, którzy mieszkali z dziećmi w wieku od 12 do 30 lat oraz wśród innych 500 dzieci w tym samym przedziale wiekowym w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Kanadzie.

Czego dowodzi przeprowadzona ankieta?

Ankieta wykazała m.in, że:

  • 43 procent rodziców twierdzi, że chce być najlepszym przyjacielem swojego dziecka;
  • 40 procent kupiłoby swoim dzieciom wszystko, czego chcą, gdyby tylko mogli;
  • 47 procent nastolatków twierdzi, że zamierza zostać w domu tak długo, jak to możliwe;
  • 65 procent nastolatków uważa, że ​​ich rodzice „starają się być przyjacielem”;
  • 40 procent nastolatków stwierdziło, że wychowałoby swoje dzieci inaczej.

Rodzic, będący najlepszym przyjacielem „nie podaje zasad i nie mówi, co robić” – mówi Pierpoint.

Nie zapominajmy, że role rodziców i przyjaciół znacznie się od siebie różnią, być może są nawet sprzeczne. Oxford English Dictionary definiuje rodzica jako „osobę, która zajmuje stanowisko lub pełni funkcje rodzica – obrońca, opiekun”. Rodzice powinni być wzorem do naśladowania, muszą uczyć i być mentorami. Z kolei przyjaciele są na tym samym poziomie, mają jednakową władzę, podczas gdy rodzice powinni mieć większą władzę niż ich dzieci.

Zobacz też: Jak być super tatą?

Co się dzieje, gdy rodzic omawia z dzieckiem delikatne kwestie?

Naukowcy postanowili zbadać relacje pomiędzy matką po rozwodzie a jej dorastającą córką oraz wpływ dzielenia się poufnymi informacjami. Okazało się, że szczegółowe opowiadanie o problemach finansowych, problemach z byłym mężem, o wzlotach i upadkach w pracy i innych problemach osobistych, wiązało się z większym niepokojem psychicznym córki, ale nie z większym poczuciem bliskości matki i córki. Jak się okazuje, zatarcie pewnych granic i zbyt bliskie spoufalanie się z dziećmi może przynieść odwrotny skutek od zamierzonego.

Cenne wskazówki

  • Bądź przyjazny dla swoich dzieci, ale nie staraj się być ich najlepszym przyjacielem.
  • Ustal granice i omów je ze swoimi dziećmi.
  • Egzekwuj ustalone przez zasady.
  • Rozwijaj relacje pomiędzy dorosłymi i pośród nich szukaj przyjaciół.

Źródło: Psychology Today

Zobacz też: Kiedy powinniśmy dać dziecku pierwszy smartfon?