Przejdź do treści

Presja i ciężar najmłodszych – zdrowie psychiczne naszych dzieci pod lupą

zdrowie psychiczne dzieci
Fot Oksana Bratanova / 123RF

Dane amerykańskiej instytucji zbierającej informacje na temat stanu zdrowia Amerykanów, Centre for Disease Control and Prevention (CDC) szacuje, że występowanie zaburzeń depresyjnych i lękowych u dzieci w wieku 6-17 lat wzrosło z poziomu 5,4% w 2003 do 8,4% w latach 2011-2012.

Według danych zebranych przez CDC dzieci i młodzież pomiędzy 2 a 17 rokiem życia najczęściej otrzymują diagnozę ADHD, zaburzeń lękowych, depresyjnych oraz innych zaburzeń zachowania. Ponad 6 milionów młodych Amerykanów na którymś etapie swojego życia otrzymuje diagnozę ADHD, ponad 4 miliony zdaniem specjalistów cierpi z powodu zaburzeń lękowych, a niemal 2 miliony zmaga się z depresją. Co więcej, zaburzenia te często współwystępują (Źrodło: cdc.gov/childrensmentalhealth).

W zasadzie więc co czwarte dziecko w Stanach Zjednoczonych cierpi z powodu jakichś zaburzeń psychicznych i wymaga specjalistycznej pomocy.

Nasze dzieci potrzebują wsparcia!

Dane amerykańskie wydają się być reprezentatywne również dla naszego kręgu kulturowego. Według raportu opublikowanego w 2017 roku przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę zatytułowanego „Dzieci się liczą 2017- raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce” nasz kraj przoduje w ilości zakończonych śmiercią prób samobójczych wśród osób w wieku 10-19 lat.

Szacuje się, że około 400 000 polskich dzieci pilnie potrzebuje pomocy lekarskiej, a jednocześnie mamy zaledwie 400 psychiatrów dziecięcych.

Jest więc źle i wszystko wskazuje na to, że będzie raczej tylko gorzej z tym, jak czują się i z czym zmagają się młodzi ludzie. Choć może się to wydać zaskakujące, zdaniem Stevena Pinkera, żyjemy w najbezpieczniejszych czasach od tysięcy lat. Ryzyko, że dziecko stanie się ofiarą napaści, wykorzystania lub doświadczy wojny nigdy jeszcze nie było tak niskie. A jednak dzieci cierpią. Oczywiście, nie ma możliwości, żeby jeden krótki tekst wyczerpał temat przyczyn tego stanu rzeczy oraz sposobów, które mogłyby go poprawić. Nie ma też jednej przyczyny i jednego źródła ulgi. Można jedynie snuć fantazje i otwierać się na różne możliwości.

Pozorny spokój vs. współczesne zagrożenia

Na blogu „Ojcowska strona mocy” ukazało się niedawno zdjęcie z jednego z przedszkoli. Jego pracownicy poprosili rodziców, by nie filmowali swoich dzieci podczas jasełek: „Mali aktorzy oczekują państwa uwagi i współprzeżywania” – argumentowali. Czy dzieci najpierw widzą ekran, a dopiero potem rodzica? I po co rodzic robi nagranie?

Pomimo tego, że rzeczywistość zdaje się być bezpieczniejsza, jednocześnie może być przeżywana jako zagrażająca i niemożliwa do ogarnięcia. Ciekawe badania przeprowadzone w 2018 roku wśród młodych osób doświadczających psychicznego kryzysu w Nairobii wskazują, że źródeł późniejszych problemów można upatrywać na przykład w dramatycznych doświadczeniach, takich jak śmierć rodzica. Równie trudno młodym ludziom poradzić sobie z poczuciem porzucenia, kiedy jeden z rodziców odchodzi i zakłada nowa rodzinę lub kiedy patrzą na finansowe trudności rodziców. Dzieci bardzo szybko zaczynają zdawać sobie sprawę, że rodzicom jest trudno znaleźć dobrze płatną pracę lub też nie radzą sobie finansowo. Bardzo szybko też zaczynają się o to obwiniać („ Jestem dla nich ciężarem.”)

Szkoła zwykle też nie jest szczególnie wspierająca. Okres nauki jest czasem przejścia z dzieciństwa w dorosłość. Jest czasem potężnych zmian, które mogą być dla człowieka zarówno fascynujące, jak i przerażające. Stopniowo zdobywana niezależność czy zmieniające się ciało mogą być źródłem przyjemności, ale też chaosu. Szkoła w odpowiedzi na te zmiany, być może w poczuciu zagrożenia, w reakcji na ów młodzieńczy na chaos, bywa bardzo restrykcyjna. To, co zdaje się wymykać porządkowi, jest na siłę z powrotem w niego wtłaczane.

Dzieci od bardzo wczesnych lat szkolnych są modelowane, budowane i kształtowane. Od pierwszych dni w szkole są oceniane, chodzą na dodatkowe zajęcia, na których również powinny być w stanie sprostać określonym wymaganiom. W zasadzie nie ma już czasu na swobodną zabawę. Nie ma go nawet w przedszkolu, ponieważ trzeba „realizować program”.

Zobacz też: Być nastolatkiem – wyzwanie dla rodziców, wyzwanie dla niego samego

Plan do zrealizowania

Podobnie jest z rodzicielstwem – jakby było to jakieś założenie, które trzeba spełnić, obraz człowieka sukcesu, do którego należy dążyć od najmłodszych lat. Rodzice wspólnie z przedszkolem, a później szkołą – często przeładowanymi różnorodnymi dodatkowymi zajęcia – realizują ten plan. W rezultacie dzieci nie mają czasu wolnego, niezagospodarowanego przez rodziców lub placówkę, w której spędzają wiele godzin dziennie. Bywają na ustrukturyzowanych placach zabawa, z których potem idą na kolejne zajęcia, zdają egzaminy, piszą sprawdziany, wracają do domu, w którym odrabiają lekcje. W takich warunkach bardzo trudno poczuć, co to znaczy być panem własnego czasu. Najmłodsi nie mają okazji, by sprawdzić, jak mogą poradzić sobie z nudą – jak to w ogóle jest się nudzić i czy płyną z tego jakieś pożytki. Nie mają zbyt wielu szans, by nauczyć się być w grupie, która rządzi się swoimi prawami. A jeśli odstają od normy? Odpowiedź jest prosta – idą na kolejne zajęcia, które mają przywrócić je do porządku, dostają diagnozę lub leki.

To jedna strona rzeczywistości, z którą zmagają się młodzi ludzi i która wywołuje kolejne kryzysy psychiczne. Można się też zastanawiać, na ile łatwiej dziś stawiać diagnozy. Jak również, na ile dzisiejsze trudności są odroczoną w czasie reakcją na trudności minionych lub mijających pokoleń. Czasami rodziny „delegują” kogoś, kto się leczy, niejako w zastępstwie innych osób w rodzinie. Czy podobnie jest z dzisiejszą młodzieżą…?

Zobacz też: Kiedy najtrudniej być rodzicem?

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

7 ciekawostek o kotach – czy wiedziałeś, że…

ciekawostki o kotach
fot. 123rf.com

Debata nad tym, kto jest lepszym przyjacielem człowieka – pies, czy kot – wciąż trwa. Dla wielu osób drugie z wymienionych tu zwierząt wygrywa w przedbiegach – cóż, nie sposób się nie zgodzić, że koty są niezwykle fascynujące. Jednak bez względu na to, które z tych dwóch domowych zwierząt jest bliższe waszemu sercu, warto poznać wyjątkowe ciekawostki o kotach – niektóre z nich mogą was zaskoczyć!

7 ciekawostek o kotach

  1. Wiecie, że koci język jest chropowaty niemalże tak, jak tarka? Zastanawiacie się dlaczego? Koci język pełni funkcję szczotki do włosów. Do pielęgnacji futerka koty i inne drapieżniki (lamparty, tygrysy czy lwy) używają właśnie swojego języka.
  2. Budowa anatomiczna kota też może niejednego zaskoczyć. Zwierzaki te nie posiadają obojczyka, dlatego zmieszczą się niemalże wszędzie, wcisną się we wszystkie szczeliny, są gibkie i żadne sztuczki nie są im straszne. Warto dodać, że w ciele kota znajduje się aż 240 kości, a 10 proc. z nich umieszczonych jest w samym ogonie.
  3. Koty mają działanie terapeutyczneprzy ich pomocy prowadzi się felinoterapię, która jest jedną z metod zooterapii, polegającą na kontakcie właśnie z tym zwierzęciem. Felinoterapię bardzo często stosuje się u dzieci ze stwierdzonymi zaburzeniami np. ze spektrum autyzmu, z upośledzeniem umysłowym, czy ADHD. Podczas terapii dzieci bawią się z kotem, karmią go, uczą się jego pielęgnacji, a także mają okazję popracować nad emocjami.
  4. Koty są doskonałymi towarzyszami życia osób starszych. Podnoszenie, głaskanie i przytulanie zwierzaka zwiększa aktywność seniorów oraz motywację do niej. Co więcej, temperatura ciała kota wynosi 38-39 stopni, co wykorzystywane jest m.in. przy bólach reumatycznych – ogrzanie bolesnych miejsc zawsze miło widziane!
  5. Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego oczy kota świecą w nocy? To tylko pozory, tak naprawdę kocie oczy tylko odbijają światło. Zapytasz: „Ale jakie światło?! Przecież kiedy zapada zmrok i robi się ciemno, nic nie widać, a dookoła jest czarno” – nie do końca, ponieważ księżyc i gwiazdy dają trochę światła, które przebija nawet przez chmury. I to właśnie te promienie wykorzystuje kot. Ukryta w jego oku specjalna błona odblaskowa, odbija promienie, a ponadto skupia je na tyle, że ułatwia kotu polowanie.
  6. Mruczenie kota uznajemy za coś naturalnego, zwyczajnego. Czy jednak zastanawialiście się kiedyś, dlaczego koty wydają taki dźwięk? Mruczeniem kot wyraża swoje zadowolenie i wdzięczność. Miłośnicy kotów porównują mruczenie do uśmiechu, a uśmiechamy się przecież wtedy, gdy jesteśmy szczęśliwi!
  7. Czy wiesz, że koty mają z przodu pięć palców, a z tyłu cztery?
  8. Ponoć koty zawsze spadają na cztery łapy, czy to prawda? To tylko powiedzenie, które wzięło się stąd, że koty umieją balansować na cienkiej gałęzi i mają doskonały zmysł równowagi. Mimo wszystko należy jednak uważać, ponieważ kocie wypadki też się zdarzają – wszyscy opiekunowie powinni więc bacznie obserwować swoje mruczki, dając im jednocześnie wiele swobody. Wspólne przygody będą wtedy nieocenione!
  9. Jaki jest ulubiony koci zapach? Oczywiście kocimiętka! Koty szaleją na jej punkcie – zapach ten wywołuje w nich wręcz narkotyczne odurzenie! Mogą wtedy ocierać się, tarzać, gryźć, lizać etc. Trwa to zazwyczaj około kilkunastu minut i bez żadnych „skutków ubocznych” mija. Co prawda nie reagują tak wszystkie koty, ale większość. Co ciekawe, podobne doznania powoduje waleriana.

Źródło: medycynawetMagazyn Weterynaryjny

Zobacz też: Stewardessa, pilot i kot – wywiad z Dominiką i Filipem Kocurami

Zabawki Montessori – czy warto, aby zagościły w pokoju dziecka?

metoda Montressori, zabawa, educkacja, dziecko
fot. 123rf.com

Metoda Montessori, opracowana przez włoską lekarkę i naukowczynię, Marię Montessori, nieustannie wzbudza duże zainteresowanie rodziców. Jej główne motto – powtarzane nieraz przez twórczynię -brzmi: „Edukacja nigdy więcej nie powinna być w głównej mierze przekazywaniem wiedzy, ale musi przyjąć nową formę, szukając uwolnienia dla ludzkich możliwości”. Czym jest metoda Montessori i co kryje się pod pojęciem „zabawek Montessori”?

Czym jest metoda Montessori?

Jednym z kluczowych założeń metody Montessori jest fakt, że dzieci różnią się od siebie – dlatego też każde z nich powinno mieć możliwość rozwijania się w oparciu o indywidualnie dopasowany plan. Ponadto dzieci powinny uczyć się przez działanie – zdobywanie wiedzy, doświadczenia i umiejętności poprzez własną aktywność, a nie narzucone przez nauczycieli konkretne zadania. Rolą wychowawcy jest wspieranie dziecka w rozwijaniu własnych zainteresowań i nie zmuszanie do przyswajania wiedzy.

Maria Montessori dostrzegła, że ​​szczęśliwi, zmotywowani uczniowie tworzą pozytywny obraz „ja” jako pewnych siebie, odnoszących sukcesy ludzi. Zgodnie z omawianą metodą materiały edukacyjne, a także zabawki powinny być łatwo dostępne dla dziecka – tak, by samodzielnie mogło po nie sięgnąć. Co więcej, maluchy uczą się, że każdy przedmiot ma swoje miejsce, na które trzeba go odłożyć – dzięki temu zawsze panuje ład, harmonia i porządek.

Zobacz też: Zabawa lalkami Barbie aktywuje u dzieci obszary mózgu związane z… – sprawdź, co pokazują badania!

Czym są zabawki Montessori?

Zabawki Montessori zostały stworzone z myślą o filozofii dr Marii Montessori, która niejednokrotnie podkreślała, że dzieci uczą się poprzez obserwację otoczenia za pomocą zmysłów. Przedmioty te są nie tylko atrakcyjne wizualnie, ale także zapewniają dziecku odpowiednią do wieku stymulację – są starannie zaprojektowane, by z drugiej strony nie przytłoczyć malucha.

Zabawki Montessori zapewniają niemowlętom stymulację wzrokową, mają na celu poprawę ich skupienia i koncentracji. Uczą dziecko śledzenia poruszających się przedmiotów – pierwsza karuzela jest zwykle wprowadzana w momencie, gdy maluch jest aktywny i czujny.

Zabawki Montessori pomagają dzieciom w rozpoznaniu różnicy między kolorami podstawowymi. Ponadto często wykorzystują kształty geometryczne, które mogą posłużyć do wprowadzenia formatywnych pojęć matematycznych do młodych umysłów.

Zalety zabawek Montessori

Zabawki Montessori – w przeciwieństwie do zwykłych, plastikowych zabawek dostępnych na rynku – nie hałasują, nie grają, nie są nadmiernie kolorowe, co sprawia, że nie powodują nadmiernej stymulacji maluchów. Ich wygląd nie wpływa na wybory dziecka, a podczas zabawy nie rozprasza.

Zabawki Montessori zostały zaprojektowane tak, aby przynosić korzyści dzieciom w różnych fazach rozwoju wzroku. Mobilne karuzele, które idealnie nadają się dla kilkutygodniowych niemowląt, zostały zaprojektowane w kontrastowych kolorach. Zabawki te wspaniale rozwijają koncentrację już od pierwszych miesięcy życia.

Najlepiej byłoby, gdyby zabawki Montessori były używane kolejno po sobie i zgodnie z wiekiem dziecka – nową zabawkę można wprowadzić dopiero w momencie, w którym dziecko jest na to gotowe. Jeśli jednak dziecko potrzebuje trochę czasu – należy mu go dać.

Źródła: Montessori, Parenting.firstcry

Zobacz też: Czy wiesz, jak gra na instrumencie wpływa na dzieci? To może zaskoczyć!

Witamina C lekiem na koronawirusa? Badania mówią, że…

Witamina C a koronawirus
Fot. 123rf

Witamina C, znana również jako kwas askorbinowy, ma ważne właściwości przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe i przeciwwirusowe. Czy może wspomóc nas w walce z koronawirusem SARS-CoV-2?

Swiss Society of Nutrition zaleca suplementowanie witaminy C w dawce 2 g na dobę w celu uzupełnienia niedoboru dla ogółu populacji, a zwłaszcza dla osób w wieku 65 lat i starszych. Ma to na celu wzmocnienie układu odpornościowego.

Czy to wystarczy, aby zapobiec zachorowaniu na COVID-19? Nie, jednak spoglądając na mechanizm działania witaminy C, można dojść do obiecujących wniosków.

W przeglądzie opublikowanym w Preprints badacze opisali potencjalną rolę witaminy C w terapii i zapobieganiu infekcjom dróg oddechowych, w tym COVID-19.

Zobacz też: Jak wspierać odporność dziecka – 11 skutecznych sposobów i jeden wątpliwy

Witamina C a reakcja obronna organizmu

Witamina C pełni ważną funkcję homeostatyczną jako przeciwutleniacz. Wiadomo, że wykazuje bezpośrednie działanie wirusobójcze i zwiększa produkcję interferonów (białek uwalnianych przez komórki ciała jako odpowiedź na obecność patogenów).

Podczas gdy SARS-CoV-2 reguluje w dół ekspresję interferonów, kwas askorbinowy zwiększa aktywność tych kluczowych białek obronnych gospodarza.

W warunkach stresu fizjologicznego obserwuje się szybki spadek poziomu witaminy C w surowicy człowieka, szczególnie u pacjentów hospitalizowanych. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest zwiększone spożycie metaboliczne.

Dawkowanie witaminy C

Autorzy badania zalecają, aby osoby z grup wysokiego ryzyka pamiętały o codziennej suplementacji witaminy C w dawce 2 g/dzień, a w przypadku zakażenia wirusem zwiększyły dawkę do 6-8 g/dzień.

Badanie sugeruje, że podawanie witaminy C w dużej dawce może zmniejszyć konwersję z łagodnej infekcji do krytycznej fazy COVID-19. Zaobserwowano również, że suplementacja witaminy C skraca czas pobytu na OIOM, redukuje zastosowania respiratorów u pacjentów w stanie krytycznym i zmniejsza śmiertelność wśród nich.

Brzmi nazbyt optymistycznie? Odkrycie na pewno wymaga dalszych badań oraz recenzji naukowych, aby mieć zastosowanie kliniczne.

Jedno jest pewne – masz objawy choroby? Umów się na teleporadę lekarską, a przed zastosowaniem jakiekolwiek leku czy suplementu skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Chcesz trzymać rękę na pulsie? Zapraszamy do śledzenia naszych artykułów w dziale zdrowie.

Źródło: News Medical

Zobacz też: Poród w czasach koronawirusa – historie młodych rodziców

Alina Windyga-Łapińska

Dziennikarka portalu Współczesna Rodzina. Absolwentka resocjalizacji na Uniwersytecie Warszawskim. Kilka lat przepracowała w dziale HR zagranicznych firm produkcyjnych, podczas urlopu macierzyńskiego rozpoczęła przygodę z dziennikarstwem i social mediami.

Michał Figurski, Fundacja Najsłodsi: „Cukrzyca to choroba kłamców”

Michał Figurski wywiad Fundacja Najsłodsi
Michał Figurski Fot. materiały fundacji

Michał Figurski – naczelny skandalista IV RP. Radiowiec, prezenter telewizyjny. Król życia. Czy do tego opisu pasuje nieuleczalna, przewlekła choroba? Nie! „O tym się nie mówi” – twierdzi nasz rozmówca i od razu dodaje: „Dlatego trzeba głośno krzyczeć!”.

W 2015 roku, na skutek powikłań cukrzycowych, doznał poważnego wylewu, po którym był w śpiączce przez dwa tygodnie. Następnie przeszedł przeszczep nerki i trzustki. W zeszłym roku założył Fundację Najsłodsi, której misją jest szerzenie wiedzy o cukrzycy wśród ludzi młodych. Na spotkanie przyszedł w bluzie z logo Fundacji.

Alina Windyga-Łapińska: Zacznijmy od tego, co mam przed oczami – logo i hasło „Pokaż nam swój środkowy palec”. Rzucające się w oczy, kontrowersyjne, warte zapamiętania. Czy to był Twój pomysł?

Michał Figurski: Tak. To logo pełni szereg funkcji – przede wszystkim ma pomóc młodym ludziom zaakceptować fakt, że mają cukrzycę. Misją mojej fundacji jest odkłamanie wizerunku cukrzycy jako choroby osób starszych, niedołężnych, otyłych, niedbających o siebie.

Istnieje cała rzesza ludzi młodych i aktywnych, chorych na cukrzycę. Przez to, że mało się mówi o tej chorobie w mediach, ciągle muszą tłumaczyć, czym ona jest i dlaczego ją mają. Wcale nie dlatego, że obżerali się cukierkami i opijali colą.

To logo ma zwracać uwagę i jak najbardziej spełnia to zadanie. Za tym ma pójść nadstawienie ucha i refleksja na temat tego, co wiem na temat tej choroby, jak mogę pomóc sobie i innym. Mówimy o 4 milionach Polaków chorych na cukrzycę, czyli co 10. z nich ją ma albo mieć będzie. Uważam, że wciąż za mało wiemy o tym cichym zabójcy, który nie boli.

Media dotykają tematu dwa razy do roku – 14 listopada w Światowy Dzień Cukrzycy oraz 27 czerwca w Dzień Walki z Cukrzycą. To wciąż za mało. Dużo mówimy o innych chorobach – udarach, zawałach, raku, zapaleniu płuc. Dzisiaj rozmawiamy w dobie histerii związanej z koronawirusem. Cukrzyca to jest też koronawirus, jednak sieje znacznie większe spustoszenie w społeczeństwie, bo nie dość, że zabija, to wcześniej okalecza. To jest choroba, na którą nie ma pigułki, nie ma szczepionki. To jest choroba, której leczenie polega wyłącznie na samoświadomości i samodyscyplinie. A my chcemy szerzyć jedno i drugie.

(..)

Zobacz też: Vademecum cukrzycy ciążowej

W społeczeństwie panuje mit, że cukrzyca to choroba, na którą, w pewnym sensie, trzeba sobie zapracować – poprzez złą dietę, papierosy, alkohol…

To jest potwornie krzywdzące i niesprawiedliwe. Powoduje, że wiele osób chorych chowa się w cień, nie mówi głośno „jestem chory”, nie chce nosić przy pasku pompy insulinowej, nie chce mierzyć sobie cukru w miejscu publicznym. Tymczasem uważam, że to zupełnie normalne, tak samo jak przewijanie dziecka w miejscu publicznym czy nakarmienie go.

Mam młodszego kolegę, który zawsze był „misiowaty”. W pewnym momencie zaczął gwałtownie chudnąć i źle się czuć, poszedł do lekarza i okazało się, że ma dramatycznie wysoki poziom cukru. Czy w Twoim przypadku było podobnie?

Znam tę historię z autopsji. W klasie maturalnej byłem otyły, w pewnym momencie zacząłem słabnąć i chudnąć. Na początku bardzo mnie to cieszyło. Natomiast było to niestety wynikiem rozwijającej się cukrzycy, którą potem kompletnie zaniedbałem. Nie przyjąłem w ogóle do świadomości, że ją mam. Zbuntowałem się. Żyłem tak, jakby jej nie było, a była. I rozwijała się bardzo wrednie i agresywnie, ale bardzo, bardzo powoli.

Całość wywiadu przeczytasz w kwietniowym wydaniu e-magazynu „Chcemy Być Rodzicami”.

Informacje o Fundacji Najsłodsi znajdziesz na Instagramie i Facebooku – @fundacjanajslodsi oraz na stronie www.najslodsi.pl.

Zobacz też: Miejsce wypełnione miłością. Wywiad z Magdaleną Różczką

Alina Windyga-Łapińska

Dziennikarka portalu Współczesna Rodzina. Absolwentka resocjalizacji na Uniwersytecie Warszawskim. Kilka lat przepracowała w dziale HR zagranicznych firm produkcyjnych, podczas urlopu macierzyńskiego rozpoczęła przygodę z dziennikarstwem i social mediami.